ΜΑΡΙΧΟΥΑΝΑ STOP : Απεξάρτηση από την κάνναβη

της Αποστολοπούλου Μαρίας, ψυχολόγου - ψυχοθεραπεύτριας

 

Ποιος θεωρείται εξαρτημένος από κάνναβη;

Η κάνναβη αποτελεί την πιο διαδεδοµένη παράνοµη ουσία χρήσης εξάρτησης στο γενικό πληθυσµό. Στο λεξιλόγιο της "πιάτσας" χρησιμοποιούνται οι όροι μπάφος, χόρτο, γκρας, μαύρο, φούντα, λιβάνι, κ.ά. Εξαρτημένο από κάνναβη θεωρείται το άτομο, που αναζητά ενεργά την ουσία και τη χρησιμοποιεί συστηματικά.

Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει σαφώς τεκμηριωμένη απόδειξη για την σωματική εξάρτηση από την ουσία. Εντούτοις, η χρήση της κάνναβης μπορεί να οδηγήσει σε ψυχολογική εξάρτηση, δημιουργώντας συχνά έντονα ψυχικά φαινόμενα. Ο χρήστης κάνναβης αρνείται συνήθως να αποδεχθεί ότι η χρήση της ουσίας τον καθιστά ψυχικά εξαρτημένο και ότι η χρήση της μπορεί να αποκρύπτει βαθύτερα ψυχικά ζητήματα, γεγονότα τα οποία αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα στην αναζήτηση θεραπείας. Η συστηματική χρήση χασίς μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη ανοχής, δηλαδή την ανάγκη για λήψη όλο και μεγαλύτερης ποσότητας, ώστε να αισθανθεί ο χρήστης την επίδραση, που ένιωθε άλλοτε με μικρότερες ποσότητες. Αυτό είναι πιθανό να τον οδηγήσει και στην χρήση άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών.

 

Αποτελέσματα:

Τα αποτελέσματα της χρήσης του χασίς ποικίλλουν και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την προσωπικότητα και τις προσδοκίες του χρήστη, την ποσότητα χρήσης της ουσίας, το περιβάλλον όπου γίνεται η χρήση και την προηγούμενη εμπειρία του ατόμου. Η οξεία τοξίκωση από υπερβολική χρήση κανναβινοειδών μπορεί να παρουσιαστεί με συμπτώματα πανικού, παρανοϊκές ιδέες, ψευδαισθήσεις, μεγάλη ανησυχία, βίαιες αντιδράσεις και επιθετική συμπεριφορά, ευφορία ή δυσφορία, άγχος και καχυποψία.Η χρόνια χρήση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τον εγκέφαλο και βασικές λειτουργίες του, όπως η αντίληψη, η μνήμη και η μάθηση και το συναισθηματικό κόσμο του ατόμου, καθώς είναι πιθανό να αποτελέσει και αιτία πυροδότησης ψυχιατρικών συμπτωμάτων. Οι χρήστες κανναβινοειδών μπορεί να αντιμετωπίσουν οικονομικά, νομικά και εργασιακά προβλήματα, προβλήματα επικοινωνίας, ελλειματικές κοινωνικές δεξιότητες, διαταραχές της διάθεσης, δυσκολία ελέγχου του θυμού και έντονα διαπροσωπικά ζητήματα. Επίσης, μπορεί να εμφανίσουν το «σύνδρομο έλλειψης κίνητρων» με κοινωνική απόσυρση, απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητα και αδυναμία συμμετοχής και επίτευξης μακροχρόνιου στόχου.

 

Αίτια:

Η κάνναβη συχνά χρησιμοποιείται ως καταπραϋντικό της εσωτερικής έντασης και του άγχους, καθιστώντας λιγότερο απειλητικό το αίσθημα του εσωτερικού κενού και του ανικανοποίητου. Λειτουργεί σαν ασπίδα, συγκρατώντας τα πιο επώδυνα συναισθήματα, σαν μέσο αναισθητοποίσης του ατόμου απέναντι στον ψυχικό πόνο και σαν ένα μέσο διαφυγής από την πραγματικότητα. Στόχος της θεραπείας, η οποία θα οδηγήσει στην αποχή, είναι η αντιμετώπιση των αρνητικών καταστάσεων, κυρίως των εσωτερικών, μέσω της κατανόησης του εαυτού και της ανάκτησης της υπευθυνότητας.

 

Θεραπεία:

Κατά τη θεραπευτική διαδικασία, οι θεραπευόμενοι χρήστες χασίς κατακτούν αυξανόμενη εμπιστοσύνη στις δικές τους αντιλήψεις και στη διαπροσωπική αυτονομία και αποτελεσματικότητα τους. Το αποτέλεσμα αυτό γίνεται ένα μέτρο της θεραπευτικής προόδου και μια βάση για νέους βαθμούς συσχέτισης, αύξησης της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίμησης. Οι αντιστάσεις για την αυτόνομη λειτουργία και για ανάληψη ευθυνών δουλεύονται θεραπευτικά μέσω της συνειδητοποίησης, της ανάλυσης και επίλυσης των εν λόγω δυσκολιών σε όλους τους τομείς της ζωής του χρήστη. Η αναλυτική συναλλαγή, από την ίδια τη διαπροσωπική φύση της, παρέχει μοναδικές ευκαιρίες για νέες εμπειρίες. Παρέχει ένα πλαίσιο στο οποίο ο θεραπευόεμνος μπορεί να δουλέψει θεραπευτικά παθολογικές αντιληπτικές συνήθειες σε σχέση με τον εαυτό του και τον άλλο, και να συνειδητοποιήσει και να τροποποιήσει τις παθολογικές αλληλεπιδράσεις μέσω της επίγνωσης.

 

Σύμφωνα με τον θεμελιωτή των θεραπευτικών κοινοτήτων στην Ευρώπη, Κοοyman (1986), «η εξάρτηση πρέπει να ειδωθεί ως σύμπτωμα ενός προβλήματος, η φύση του οποίου μπορεί να είναι ψυχολογική, διαπροσωπική ή και κοινωνική. Η εξάρτηση μπορεί να ειδωθεί ως αυτοχορηγούμενο φάρμακο για την ανακούφιση του πόνου και του άγχους, ο οποίος προκύπτει από τις ακάλυπτες συναισθηματικές ανάγκες του ανθρώπου».

 

Ομαδική Ψυχοθεραπεία:

Μια στέρεη γέφυρα για τη μετάβαση από την εξάρτηση στην απεξάρτηση, από την υποδούλωση στην ελευθερία, είναι η ομάδα. Η ομάδα επικεντρώνεται στην ατομική ανάπτυξη, εξέλιξη και βελτίωση της διαπροσωπικής επικοινωνίας και των σχέσεων μέσω μιας εμπειρικής διαδικασίας. Τα άτομα μπορούν να παρατηρήσουν τους εαυτούς τους και τους άλλους σε αλληλεπίδραση και να εισπράξουν άμεση ανατροφoδότηση για το πώς η συμπεριφορά επηρεάζει τους άλλους. Οι συνθήκες της ομάδας συμβολίζουν μια κοινωνία σε μικρή κλίμακα, στην οποία το άτομο μπορεί να πειραματιστεί σε νέες συμπεριφορές. Το άτομο μεσα στην ομάδα μπορεί να πάρει ανατροφοδότηση και στήριξη για τις νέες προσπάθειες του. Τα μέλη ενθαρρύνονται να έρθουν σε επαφή με τα συναισθήματά τους και να ανακαλύψουν πώς οι άλλοι αντιδρούν σε αυτά. Σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια αυτή παίζουν οι συντονιστές της ομάδας που βρίσκονται εκεί για να διευκολύνουν τη διαδικασία.

 

Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι η εξάρτηση από το χασίς είναι μια βαριά ψυχική εξάρτηση από την οποία δεν είναι εύκολο να ξεφύγεις. Γι΄αυτό ο χρήστης χασίς έχει ανάγκη εξωτερικής βοήθειας από ειδικούς που έχουν χρόνια εμπειρία στον τομέα της απεξάρτησης, αλλά και από άτομα που βιώνουν παρόμοιες δυσκολίες. Πάνω σε αυτόν τον άξονα, η θεραπευτική αλλαγή έρχεται μέσα από την ομάδα, με την ομάδα και για την ομάδα.

 

Γιατί όταν είσαι εξαρτημένος, δεν εισαι ελεύθερος!