Βιώνοντας “δύσκολα” συναισθήματα

της Μαρίας Βλαβιανού, Κοινωνιολόγου, Ψυχοθεραπεύτριας,
Εκπαιδευόμενη στην Σχεσιακή – Αναλυτική Ψυχοθεραπεία

 
 

Πόσο εύκολο είναι να δεχτούμε τα λεγόμενα “δύσκολα” συναισθήματα; Η θλίψη, η ενοχή, η ντροπή, ο φόβος, ο θυμός, η ζήλια, συχνά αφήνονται στην άκρη και παραβλέπονται. Η αποφυγή τους μας ανακουφίζει άμεσα, τα συναισθήματα όμως είναι εκεί και ακόμα και αν πιστεύουμε πως “πάγωσαν”, βρίσκουν άλλους τρόπους να μας θυμίσουν την παρουσία τους, μέσα από άγχος, ψυχοσωματικά, κατάθλιψη.

 

Η δυσκολία έκφρασης τους, όμως, ίσως έχει να κάνει και με τα κοινωνικά πρότυπα, με το γεγονός δηλαδή ότι και οι γύρω μας δείχνουν να μας προτιμούν χαρούμενους παρά θυμωμένους. Συχνά, αισθανόμαστε άσχημα για κάποιο αρνητικό συναίσθημα, που βιώσαμε με αποτέλεσμα να το αρνούμαστε, να το καταπιέζουμε και να νιώθουμε “κακοί” άνθρωποι. Σε αυτή την περίπτωση, εύκολα ένα δύσκολο συναίσθημα διαδέχεται κάποιο άλλο – π.χ. “νιώθω ενοχή που θύμωσα”. Έτσι, βιώνουμε κάποιο άλλο, εξίσου επώδυνο συναίσθημα σαν αντίδραση στο πρώτο, κάτι που σε καμία περίπτωση δεν είναι προς όφελός μας.

 

Συχνά πιστεύουμε ότι κάποια συναισθήματα μας κάνουν κακό. Αυτά τα συναισθήματα, όμως, δεν καθίστανται ανούσια, επειδή μας είναι δυσάρεστα. Είναι αναπόσπαστα κομμάτια της εμπειρίας και των βιωμάτων μας και συνδέονται άμεσα με τη σχέση μας με τον κόσμο, τους άλλους και τον ίδιο μας τον εαυτό. Τα συναισθήματά μας έχουν τεράστια δύναμη, κυριαρχούν στο σώμα και τις αντιδράσεις μας. Το πώς νιώθουμε βασίζεται σε ερμηνείες και σκέψεις, που συνδέονται με καταστάσεις.

 

Έχει σημασία λοιπόν να “ακούμε” το συναίσθημά μας, αυτό που μας λέει και να μην αμφιβάλλουμε για το πώς νιώθουμε. Με το να επεξεργαστούμε τα συναισθήματα αυτά τους δίνουμε ένα νόημα και η ύπαρξή τους παύει να είναι τόσο τρομακτική. Η επίγνωση του εαυτού μας θα μας κάνει να αναλογιστούμε τι μας συμβαίνει εκείνη τη στιγμή, που νιώθουμε ένα δύσκολο συναίσθημα (π.χ. ντροπή), για ποιο λόγο μας συμβαίνει εκείνη κ όχι κάποια άλλη στιγμή (ποιο είναι το ερέθισμα δηλαδή, εσωτερικό ή εξωτερικό) και τι μπορούμε να κάνουμε, για να λειτουργήσει καλύτερα απ΄την προηγούμενη φορά.

 

Τα συναισθήματά μας είναι μια σημαντική πηγή πληροφοριών για το τι μας συμβαίνει, επομένως και για το πώς θα αντιδράσουμε σε αυτό. Μέσα από την ψυχοθεραπεία δημιουργείται ο χώρος και ο χρόνος, για να εκφράσουμε κάτι σημαντικό για μας και να εκπαιδευτούμε σε νέους τρόπους αντίληψης και έκφρασης των συναισθημάτων μας. Είναι μια ικανότητα, που μπορεί να αποκτηθεί και να μας βοηθήσει να επιλέγουμε πώς να δρούμε, χωρίς να καταστρέφουμε τις σχέσεις και τον εαυτό μας.