Οι φόβοι για τα παιδιά που θα μεγαλώσουν με γονείς του ίδιου φύλου

της Χρυσής Παρασκευοπούλου, φοιτήτριας ψυχολογίας

 

Με την πρόσφατη ψήφιση του άρθρου 8 του νομοσχεδίου για την προώθηση του θεσμού της υιοθεσίας και αναδοχής παιδιών από ζευγάρια που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια έχουν το δικαίωμα να γίνουν ανάδοχοι γονείς παιδιών. Τι σημαίνει αυτό για ένα παιδί;

 

Αν ρίξουμε μια ματιά στη βιβλιογραφία θα δούμε ότι υπάρχουν μερικά ζητήματα, κάποιες πεποιθήσεις οι οποίες θέτουν προβληματισμούς σχετικά με την υιοθεσία παιδιού από γονείς του ίδιου φύλου. Όπως αναφέρεται και στη βιβλιογραφία, υπάρχουν τρείς βασικοί φόβοι σχετικά με την επιρροή των ομοφυλόφιλων γονέων στα παιδιά. Ο πρώτος φόβος αφορά την ανάπτυξη της σεξουαλικής ταυτότητας ενός παιδιού που μεγαλώνει σε μια οικογένεια ομοφυλόφιλων. Συγκεκριμένα, υπάρχει ο φόβος ότι παιδιά που μεγαλώνουν με γονείς του ίδιου φύλου θα παρουσιάσουν δυσκολίες στην ταυτότητα φύλου τους, όπως και ο φόβος ότι τα παιδιά από ομοφυλόφιλους γονείς θα γίνουν και τα ίδια ομοφυλόφιλοι.

 

Η δεύτερη κατηγορία των φόβων αφορά την προσωπική ανάπτυξη του παιδιού. Έχουν εκφραστεί φόβοι για την ψυχολογική ανάπτυξη των παιδιών με ομοφυλόφιλους γονείς, σύμφωνα με τους οποίους τα παιδιά αυτά θα είναι περισσότερο επιρρεπή στην ψυχολογική κατάρρευση, θα παρουσιάσουν δυσκολίες προσαρμογής και θα έχουν λιγότερο καλή ψυχική υγεία από ότι τα παιδιά με γονείς του ίδιου φύλου.

 

Τέλος, η τρίτη κατηγορία φόβων αφορά την κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών με γονείς του ίδιου φύλου. Έχουν εκφραστεί ανησυχίες σχετικά με την κοινωνική προσαρμογή των παιδιών καθώς υπάρχει ο φόβος ότι παιδιά ομοφυλόφιλων γονέων θα στιγματίζονται και θα απομονώνονται κοινωνικά από τους συνομήλικους τους, καθώς επίσης και ότι παιδιά με γονείς του ίδιου φύλου είναι περισσότερο πιθανό να πέσουν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης από τους γονείς ή από φίλους των γονέων τους. Αυτές οι ανησυχίες και οι σκέψεις αποτελούν τους λόγους που πολλές φορές ακούμε κάποιο άτομο στην καθημερινότητα ή ακόμη χειρότερα, ένα δημόσιο πρόσωπο να λέει «Θεωρώ πως οι ομοφυλόφιλοι δε θα έπρεπε να έχουν παιδιά καθώς κάτι τέτοιο θα ήταν επιζήμιο για το ίδιο το παιδί», ενισχύοντας έτσι την προκατάληψη που υπάρχει γύρω από το συγκεκριμένο ζήτημα. Ας δούμε τι έχει να πει η βιβλιογραφία και οι έρευνες που έχουν γίνει για τους παραπάνω φόβους.

 

Όσον αφορά την σεξουαλική ταυτότητα, έχουν ερευνηθεί οι εξής τρεις παράγοντες: η ταυτότητα φύλου (gender identity), η συμπεριφορά με βάση τους έμφυλους ρόλους (gender role identity), και ο σεξουαλικός προσανατολισμός (sexual orientation). Η έρευνα έχει μελετήσει αυτούς τους παράγοντες σε παιδιά τα οποία έχουν μεγαλώσει με γονείς του ίδιου φύλου και τα αποτελέσματα φαίνεται να μην επιβεβαιώνουν τις παραπάνω ανησυχίες σχετικά με την ανάπτυξη των παιδιών. Συγκεκριμένα, μελέτες που έγιναν σε παιδιά και σε εφήβους με γονείς του ίδιου φύλου έδειξαν ότι η ανάπτυξη της ταυτότητας φύλου ακολουθεί το συνηθισμένο μοτίβο όπως η ανάπτυξη όλων των παιδιών με τα παιδιά να δηλώνουν ευχαριστημένα με το φύλο τους χωρίς να εκφράζουν δυσαρέσκεια.

 

Στη μελέτη για τη συμπεριφορά στους έμφυλους ρόλους επίσης φάνηκε ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με γονείς του ίδιου φύλου δεν παρουσιάζουν διαφορές με τα παιδιά από γονείς του αντίθετου φύλου όσον αφορά στα παιχνίδια που προτιμούν, στις δραστηριότητές τους και γενικά σε ό,τι προτιμούν να κάνουν. Το ίδιο ανέφεραν και μητέρες οι οποίες ρωτήθηκαν σχετικά με το τι δραστηριότητες αρέσουν στα παιδία τους. Και πάλι οι προτιμήσεις των παιδιών δεν φάνηκε να επηρεάζονται από το αν οι γονείς ήταν του ίδιου ή του αντίθετου φύλου.

 

Όσον αφορά τον σεξουαλικό προσανατολισμό, έχει γίνει σειρά ερευνών για το συγκεκριμένο θέμα. Σε όλες τις μελέτες, η πλειοψηφία των παιδιών με γονείς του ίδιου φύλου περιέγραψαν τους εαυτούς τους ως ετεροφυλόφιλους. Βλέπουμε επομένως ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός δεν επηρεάζεται από το αν οι γονείς είναι ομοφυλόφιλοι ή ετεροφυλόφιλοι καθώς δεν πρόκειται για κάτι που το παιδί βλέπει και άκριτα υιοθετεί. Οι ισχυρισμοί ότι οι γκέι γονείς θα κάνουν και τα παιδιά τους γκέι είναι τελείως αβάσιμοι. Επίσης έρευνες έχουν γίνει και για άλλα θέματα που αφορούν την ανάπτυξη των παιδιών όπως τα προβλήματα συμπεριφοράς, οι ψυχομετρικές αξιολογήσεις, προσωπικότητα, αυτοαντίληψη των παιδιών καθώς και ηθική και σχολική προσαρμογή. Όλες αυτές οι έρευνες δεν έχουν δείξει καμία διαφορά μεταξύ παιδιών γονέων του ίδιου και του αντίθετου φύλου. Φαίνεται λοιπόν ότι τα παιδιά μεγαλώνουν κανονικά και προσαρμόζονται ανάλογα, χωρίς να επηρεάζονται από το φύλο των γονέων τους.

 

Τέλος, για τις κοινωνικές σχέσεις των παιδιών, και ιδίως στις σχέσεις με τους συνομηλίκους, οι έρευνες δείχνουν ότι οι έφηβοι έχουν θετικές κοινωνικές σχέσεις. Επίσης, φαίνεται ότι οι κοινωνικές σχέσεις των παιδιών δεν επηρεάζονται από το φύλο των γονέων ούτε και από το αν οι γονείς είναι μαζί ή διαζευγμένοι. Ως προς την πιθανότητα σεξουαλικής κακοποίησης από φίλους των ομοφυλόφιλων γονέων, τα αποτελέσματα των ερευνών δείχνουν ότι οι ομοφυλόφιλοι άντρες δεν έχουν περισσότερες πιθανότητες να κακοποιήσουν ένα παιδί σεξουαλικά από ότι οι ετεροφυλόφιλοι άντρες. Ο φόβος ότι τα παιδιά ομοφυλόφιλων γονέων διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο κακοποίησης δεν ευσταθεί.

 

Σύμφωνα με τις έρευνες επομένως, τα παιδιά που μεγαλώνουν με γονείς του ίδιου φύλου δεν παρουσιάζουν διαφορές από τα παιδιά που έχουν μεγαλώσει με γονείς του αντίθετου φύλου. Οι φόβοι που παρουσιάστηκαν αρχικά επομένως δεν υφίστανται. Φαίνεται ότι για ένα παιδί άλλα πράγματα είναι σημαντικά προκειμένου να αναπτύξει υγιείς κοινωνικές σχέσεις, όπως η σωστή οριοθέτηση από τους γονείς, η στήριξη και η φροντίδα, ενώ το φύλο των γονέων δεν αποτελεί λόγο για να εμποδίσει το παιδί να αναπτυχθεί με υγιή τρόπο. Το νόμιμο πλέον δικαίωμα των ομοφυλόφιλων γονέων στην αναδοχή παιδιών είναι κάτι το οποίο θα δώσει σε ακόμη περισσότερα παιδιά την ευκαιρία να μεγαλώσουν σε ένα οικογενειακό περιβάλλον το οποίο θα είναι σε θέση να τους παρέχει την κατάλληλη φροντίδα και υποστήριξη.

 

Μια ακόμη διαδεδομένη άποψη είναι ότι είναι καλύτερα να υιοθετηθούν παιδιά από γονείς του ίδιου φύλου παρά να μεγαλώσουν αυτά τα παιδιά σε ίδρυμα. Εν μέρει η άποψη αυτή είναι σωστή αλλά θα πρέπει να διακρίνουμε την παρανόηση που υποσκάπτει. Δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίζουμε την αναδοχή από ομόφυλα ζευγάρια ως ζήτημα του τι είναι λιγότερο επώδυνο για το παιδί. Οι γονείς του ίδιου φύλου δεν αποτελούν μια λιγότερο επώδυνη συνθήκη διαπαιδαγώγησης από το ίδρυμα, αλλά ένα πλαίσιο όπου το παιδί μπορεί να μεγαλώσει και να αναπτυχθεί με υγιή τρόπο, όπως ακριβώς αντιμετωπίζεται και η αναδοχή από γονείς του αντίθετου φύλου. Δεν είναι οι γονείς του ίδιου φύλου απέναντι από το ίδρυμα, είναι οι γονείς του ίδιου φύλου μαζί με τους γονείς του αντίθετου φύλου, οι οποίοι σε κάθε περίπτωση αναλαμβάνουν να μεγαλώσουν και να διαπαιδαγωγήσουν ένα παιδί με τα χαρακτηριστικά που παρουσιάζει ένας καλός γονέας, ανεξαρτήτως φύλου. Αυτό που βλάπτει τα παιδιά περισσότερο από κάθε τι άλλο είναι μια κοινωνία που δεν αποδέχεται τη διαφορετικότητα και υπακούει τυφλά σε κανονικότητες.